Made with Xara Web Designer Spierspanningshoofdpijn Wat is spierspanningshoofdpijn? Iedereen heeft weleens hoofdpijn. Sommige mensen hebben zeer geregeld, heel vaak, bijna altijd of zelfs altijd hoofdpijn. De pijn zit dan aan weerszijden van het hoofd of in het voorhoofd of het achterhoofd of over het hele hoofd verspreid. Vaak zijn ook nek en schouders stijf en pijnlijk waardoor de hoofdpijn vanuit de nek naar het hoofd uitstraalt. Deze mensen lijden aan chronische spierspanningshoofdpijn, ook wel spanningshoofdpijn genoemd. De term 'spanningshoofdpijn' sluit het beste aan bij de internationale literatuur over dit type hoofdpijn, aangezien daarin gesproken wordt over 'tension type headache'. In Nederland wordt veelal gesproken over 'spierspanningshoofdpijn'. Mensen die deze hoofdpijn hebben omschrijven de pijn in het algemeen als dof en drukkend, alsof er een band om het hoofd knelt of een helm op het hoofd drukt. Soms treedt misselijkheid op, als de pijn heel intens is. Men kan ook overgevoelig zijn voor harde geluiden. De meeste mensen lopen met deze hoofdpijn 'gewoon' door, al dan niet met het nemen van pijnstillers of eventuele andere maatregelen. De hevigheid van de pijn is wisselend, soms toenemend in de loop van de dag, bij drukke werkzaamheden of bij zware lichamelijke inspanning. Wordt de pijn heel hevig, dan is bedrust soms noodzakelijk. Hoe spierspanningshoofdpijn ontstaat, is niet geheel bekend. Men gaat er over het algemeen van uit, dat de spieren van hoofd en nek er een belangrijke rol bij spelen. Bij mensen met chronische spierspanningshoofdpijn zouden deze spieren een hogere spanning vertonen dan bij mensen zonder hoofdpijn. Bovendien reageren deze 'hoofdpijnmensen' waarschijnlijk sterker op allerlei prikkels uit de omgeving (bijvoorbeeld spannende gebeurtenissen), onder andere door het (onbewust) aanspannen van de spieren van hoofd en nek. Zodoende verkeren deze spieren voortdurend of bijna voortdurend in een toestand van  verhoogde spanning. Dit betekent in feite een overmatige spierbelasting en daarmee: pijn. Spanningshoofdpijn komt meer bij vrouwen voor dan bij mannen. Hoe dit komt is niet bekend. Wellicht spelen hormonale factoren een rol, evenals een verschil in lichaamsbouw en -houding. Of erfelijke factoren bij het ontstaan van spanningshoofdpijn een rol spelen is niet bekend. Wanneer mensen langdurig of altijd last hebben van spanningshoofdpijn, kan dit leiden tot gevoelens van lusteloosheid en depressiviteit. Uitlokkers van spierspanningshoofdpijn Spierspanningshoofdpijn ontstaat door een overprikkeld spiersysteem. Vragen als: waarom lijken sommige mensen een 'aanleg' te hebben voor een overprikkeld spiersysteem en spanningshoofdpijn en andere niet, kunnen (nog) niet beantwoord worden. Wel is bekend, dat spierspanningshoofdpijnpatiënten op bepaalde omstandigheden of handelingen reageren met een verhoging van de spanning in de spieren. Deze omstandigheden en handelingen noemen we uitlokkende factoren. Er zijn verschillende uitlokkende factoren. Welke van deze factoren uiteindelijk tot hoofdpijn leiden, verschilt van patiënt tot patiënt. Soms ook gaat het om een combinatie van factoren die hoofdpijn uitlokt.   Ooginspanning Langdurig lezen, turen op kleine lettertjes of borduurwerk, naar tv of een computerbeeldscherm kijken, dit alles vergt een flinke ooginspanning. De oogspieren moeten hard werken om het beeld steeds scherp te houden. Dit kan leiden tot hoofdpijn. Dit geldt ook voor bij- en verziendheid of wanneer de ogen niet goed 'samenwerken'. Een kleine groep spanningshoofdpijnpatiënten geeft aan dat ook fel of verblindend licht een uitlokker is. Hormonale factoren Hormonale schommelingen kunnen hoofdpijn uitlokken. Hierbij valt te denken aan de menstruatie, de 'stopweek' van de pil, de menopauze. Ook geven sommige vrouwen aan tijdens de zwangerschap of door het gebruik van de pil 'gevoeliger' te zijn voor het optreden van hoofdpijn. CMD CMD staat voor Cranio-Mandibulair Dysfunctiesyndroorn. Het gaat hier om pijn die uitgaat van het bewegingsapparaat van het kauwstelsel. Mandibulair betekent: 'behorend tot de onderkaak'; cranio = schedel. De pijn die dit syndroom geeft wordt in de kauwspieren gevoeld, uitstralend naar verschillende delen van het hoofd, waaronder de schedel, het voorhoofd en de slaapstreek. CMD kan verschillende oorzaken hebben, ofwel uitgaand van het kaakgewricht, ofwel van de kauwspieren. Het kaakgewricht kan minder goed zijn gaan functioneren door bijvoorbeeld slijtage of een ziekte (reuma). Meestal echter ligt het probleem bij de kauwspieren, doordat deze 'verkeerd' gebruikt worden. Een bekend voorbeeld hiervan is het scheef dichtbijten, doordat onder- en bovengebit niet goed op elkaar passen. Dit kan komen door te hoge vullingen, scheve of ontbrekende tanden en kiezen of wanneer het bovengebit verder naar voren staat dan het ondergebit, de zogenaamde 'open beet'. Ook bruxisme, nagelbijten, lipbijten of kauwgom kauwen kunnen voor overbelasting van de kauwspieren zorgen. Bruxisme is het op elkaar klemmen van de kaken en tandenknarsen. Veel mensen zijn zich niet bewust van het feit dat ze dit onder invloed van stress doen. Het kan ook 's nachts tijdens de slaap gebeuren. Houdings- en bewegingsfouten Een onevenwichtige houding, zoals lang in één houding zitten, rug hol trekken, met ingezakte rug zitten, betekent een belasting voor alle spierbundels, dus ook voor die van schouders, nek en hoofd. Dit geldt ook voor bewegingsfouten, zoals één been meer belasten dan het andere, tillen vanuit de nek en werken met opgetrokken schouders. Bij spanningshoofdpijnpatiënten komt nogal eens voor dat de monnikskapspier, een spier in de schoudergordel, erg gespannen is of dat de halswervelkolom in een 'zwanenhalsstand' staat. Lichamelijke inspanning Lichamelijke inspanning leidt tot aangespannen spieren en kan, als ze te strak worden aangespannen, spierspanningshoofdpijn uitlokken. Bij zwaar tillen is het verband duidelijk, maar ook zaken als hardlopen, bukken of veelvuldig traplopen zijn van invloed. Geestelijke inspanning Geconcentreerd bezig zijn, diep nadenken, een ingewikkelde zaak bestuderen zijn typisch zaken waarbij mensen hun nek, schouder- en hoofdspieren aanspannen (fronsen, kaken op elkaar). En dus zaken die bij spierspanningshoofdpijnpatiënten de spanning te hoog doen oplopen, met als gevolg: hoofdpijn. Vermoeidheid Bij sommige mensen slaat hoofdpijn door vermoeidheid al toe na één nacht slecht slapen, bij anderen pas na een periode van slaaptekort. Hoofdpijn door vermoeidheid kan ook optreden tijdens of na drukke werkzaamheden, in geval van een slechte lichamelijke conditie of wanneer de verhouding werk-ontspanning niet in balans is. Stress Nogal wat spierspanningshoofdpijnpatiënten voelen afkeer en verzet wanneer hun hoofdpijn door anderen wordt toegeschreven aan stress. Zij hebben niet het idee dat ze meer stress hebben dan andere mensen en weten dat adviezen als: 'Doe het eens wat rustiger aan' niet helpen om hun hoofdpijn te verminderen. En gelijk hebben ze. De relatie tussen spanningshoofdpijn en stress is een geheel andere dan de meeste buitenstaanders  aannemen. Voorbeelden van situaties die spanning oproepen zijn bijvoorbeeld: haast hebben, in de file staan, je sleutels kwijt zijn, een meningsverschil met een collega hebben, naar de tandarts moeten. Bijna iedereen zal hierop reageren met het onbewust aanspannen van de spieren, onder andere de spieren van kaken, voorhoofd, nek en schouders. En daar zit 'm nu net het probleem van de spierspanningshoofdpijnpatiënt, want hij reageert (onbewust) overmatig en zo leveren de overspannen spieren hoofdpijn op. Uit onderzoek is gebleken, dat het juist de dagelijkse beslommeringen zijn, die bij de hoofdpijnpatiënt, door zijn overreactie, de hoofdpijn in gang zetten. Dat neemt niet weg, dat ook ingrijpende gebeurtenissen, zoals het verliezen van een dierbaar persoon, tot een verergering van hoofdpijn kunnen leiden. Meestal echter gaat het dan om een toename voor een bepaalde periode (bijvoorbeeld die van rouwverwerking). Dagelijkse spanningen en spanninkjes zijn er echter altijd en kunnen aanleiding zijn tot chronische spierspanningshoofdpijn. Samengevat: spanning en stress zijn uitlokkende factoren voor hoofdpijnpatiënten, omdat hun lichamelijke reacties daarop overmatig verlopen en daardoor hoofdpijn voortbrengen. Klimatologische omstandigheden Bij verandering van weer of wisseling van klimaat kan bij daarvoor gevoelige personen hoofdpijn optreden. Dit geldt ook voor storm, föhnwind, sneeuw in de lucht en verandering van luchtdruk. Deze weersomstandigheden komen veel mensen op vakantie tegen. Denk aan hete zomers in Griekenland of Zuid-Spanje, föhnwind in de Alpen of sneeuwluchten tijdens de wintersport. Kou en tocht kunnen de nek- en schouderspieren doen verstijven en zodoende eveneens hoofdpijn uitlokken. ook hoofdpijn tijdens of na verblijf in een rokerige ruimte of in een ruimte met zuurstofgebrek zijn bekend. Voeding Voeding kan op verschillende manieren een rol spelen bij het ontstaan van hoofdpijn. Allereerst is daar de beruchte hoofdpijnverwekker alcohol. Een minderheid van de spanningshoofdpijnpatiënten geeft aan, dat hun hoofdpijn door het gebruik van alcohol juist vermindert. Ten tweede kan een daling van de bloedsuikerspiegel voor hoofdpijn zorgen. Deze daling kan komen door te weinig eten (lijnen!), onregelmatig eten, maaltijden overslaan of te lange tijd tussen maaltijden en tussendoortjes. Een te lage bloedsuikerspiegel heet hypoglycaemie. Hypoglycaemie kan naast hoofdpijn nog andere klachten geven zoals: duizeligheid, trillerigheid, misselijkheid, zweten en een algeheel gevoel van onwel zijn. Tenslotte kan hoofdpijn worden opgewekt door het eten (of drinken) van bepaalde voedingsmiddelen. Welke dat zijn kan van persoon tot persoon verschillen. Desalniettemin worden bepaalde voedingsmiddelen, zoals kaas en chocola, door veel hoofdpijnpatiënten als boosdoeners genoemd. Onderzoek in 1996 heeft uitgewezen, dat patiënten met spanningshoofdpijn minder klachten hebben wanneer zij koffie, thee, suiker, chocola, zoete melkproducten, kaas, varkensvlees, pinda's, overmatig zout en rode wijn laten staan. En verder ...... Bij langer durende hoofdpijn is het in ieder geval verstandig te onderzoeken of er sprake is van gebitsaandoeningen, bloedarmoede, chronische verkoudheid, neusbijholte-ontstekingen of een allergie. Deze aandoeningen zijn vrij gemakkelijk af te checken en meestal goed te behandelen. Hiermee zijn niet alle uitlokkers die er maar zijn, genoemd. Ook is niet gezegd dat de hierboven genoemde factoren altijd bij iedereen hoofdpijn veroorzaken. Om tot een goede behandeling, of wellicht beter 'beheersing' van de spanningshoofdpijn te komen, zal iedere hoofdpijnpatiënt eerst zelf moeten uitzoeken wat voor hem of haar specifieke uitlokkende factoren van de hoofdpijn zijn.